Problemy Stomatologiczne

     Problemy stomatologiczne:  Zdrowie jamy ustnej uzębienia i funkcjonalny zgryz są  bardzo ważne dla prawidłowej przemiany materii i całego organizmu. NIestety często spotykamy problemy tej części przewodu pokarmowego. Szybkie i właściwe rozpoznanie problemu daje szanse na skuteczną interwencję, zatrzymanie postepu choroby a nawet jej wyleczenie. Choroby jamy ustnej w naturze są powszechną przyczyną śmierci dziko żyjących zwierząt gdyż uniemożliwiają prawidłowe przyjmowanie pokarmu. Udomowione zwierzęta jeśli zaczynają chorować z powodu uzebienia - z reguły wymagają dożywotniej opieki.
 
Prawidłowo postawione  rozpoznanie w stomatologii ( i oczywiscie nie tylko w stomatologii) jest bardzo ważne dla kierunku leczenia i jego skuteczności. Obejmuje badanie kliniczne i obrazowe. Ocena funkcjonowania gzryzu musi być wykonana u przytomnego pacjenta, natomiast badanie uzebienia, jamy ustnej, ocena rtg  a przede wszystkim zabiegi lecznicze zawsze wymagają uspokojenia pacjenta.  W Klinice Arka działamy zgodnie z przyjętą uchwałą dotyczącą zjawiska tzw. "stomatologii bez znieczulenia”  Jesteśmy przeciwni takiemu procederowi z wielu powodów wymienionych poniżej i opisanych w uchwale Polskiego Stowarzyszenia Lekarzy Weterynarii Małych Zwierząt.
tl_files/Newsy/Krolik rentgen.jpg
 
Przeprowadzane działanie bez uspokojenia i/lub znieczulenia jest niedokładne, ograniczone i obciążone błędami; przemoc stosowana w trakcie tzw zabiegów bez znieczulenia jest potężnym stresem dla pacjenta naraza go nie tylko na lęk ból i dyskomfort ale może być groźne dla zdrowia i życia. Prawidłowo przeprowadzona anestezja lub analgezja niesie dużo mniejsze ryzyko niż próby wykonania zabiegu u przytomnego zwierzęcia.  Mali podopieczni wymagają uwagi i kompetencji zespołu leczącego oraz własciwego wyposażenia - wtedy zabieg jest bezpieczniejszy i przynosi leczonemu korzyści a nie problemy. Jesteśmy więksi, silniejsi od naszych podopiecznych ale to nie upoważnia nas do stosowania przemocy.
 
Badanie obrazowe ma nam dostarczyć konkretnych informacji a więc musi być wykonane idealnie i  równo tak aby można wykonać było właściwą ocenę obrazowanych struktur.  Dopiero wtedy można ustalić co i w jaki sposób korygujemy w jamie ustnej.  Stosowane instrumenty stomatologiczne muszą być bezpieczne dla pacjenta i można je stosowac tylko w sposób bezpieczny dla żywych tkanek. Przycinanie zębów,  powierzchowne i pobieżne wyrównywanie koron zębowych, używanie instrumentów nieprzystosowanych do stomatolgii, wykonywanie zabiegu na siłę i bez znieczulenia - może prowadzić do pogorszenia stanu pacjenta.
 
 
 

Korzyści wynikające z kastracji/ sterylizacji.

Samica:
  • Zapobieganie niechcianej ciąży
  • Możliwość utrzymywania z samcem
  • Zapobieganie nowotworom macicy. Występują one u nawet 80% samic w wieku powyżej czterech lat i mogą dawać przerzuty do innych narządów , co wiąże się z bardzo złym rokowaniem. Sterylizacja jest zatem zalecana nawet u starszych samic , jeśli nie planuje się ich już wykorzystywać do rozrodu
  • Pomaga ograniczyć zależne od hormonów zachowania takie jak na przykład agresja w stosunku do właściciela lub innych królików, znaczenie moczem czy obskakiwanie . Zachowania te mogą jednak z czasem wchodzić w nawyk , wówczas zabieg sterylizacji może nie wyeliminować ich całkowicie
Zabieg najlepiej wykonać w wieku 5 miesięcy. W miarę starzenia się samicy dochodzi do odkładania się 
tłuszczu dookoła narządów płciowych , co utrudnia utrudnia przeprowadzenie zabiegu oraz może zwiększać 
ryzyko komplikacji pooperacyjnych.

Na czym polega sterylizacja?

Zabieg jest wykonywany w znieczuleniu ogólnym i polega na usunięciu macicy oraz jajników.
Po zabiegu samiczka będzie miała wygoloną skórę oraz ranę pooperacyjną zaopatrzoną szwami , szwy są 
również zakładane na warstwę tkanki podskórnej oraz mięśni.
 
Samiec:
  • Zapobieganie niechcianej ciąży
  • Możliwość utrzymywania z samicą
  • Pomaga ograniczyć ( choć nie zawsze całkowicie wyeliminować ) niepożądane zachowania takie jak agresja, znaczenie terenu czy obskakiwanie
  • Zapobieganie nowotworom jąder
Kastrację można wykonywać od 3 miesiąca życia lub nieco później w zależności od wielkości królika

Na czym polega kastracja?

Kastracja jest wykonywana w znieczuleniu ogólnym i polega na usunięciu jąder z pozostawieniem worka 
mosznowego.
Po zabiegu królik będzie miał ogolony obszar pomiędzy kończynami tylnymi oraz dwie małe rany pooperacyjne 
zbliżone szwami.

Królik w chwili zabiegu musi być zdrowy, mieć prawidłowy apetyt oraz oddawać normalny kał. Głodówka 
przed zabiegiem nie jest wskazana, króliczek powinien otrzymywać pokarm do momentu przywiezienia do 
kliniki.

Warunki utrzymywania królika

Większość królików mieszka w klatkach, ten tradycyjny sposób utrzymywania może jednak nie dawać
królikowi wystarczająco dużo przestrzeni do zaspokojenia potrzeb behawioralnych.

Czego potrzebuje mój królik?
  • Musi mieć możliwość wykonania co najmniej trzech skoków w każdym kierunku w klatce
  • Musi mieć dostęp do większej przestrzeni do biegania w mieszkaniu lub na zewnątrz
  • Musi mieć możliwość stania na tylnych kończynach bez dotykania głową lub uszami góry klatki
  • Musi mieć schronienie przed niekorzystnymi warunkami pogodowymi ( wiatr, deszcz, promienie słoneczne)
  • Musi mieć stały dostęp do świeżej wody
  • Musi mieć stały dostęp do świeżego jedzenia
  • Musi mieć możliwość schronienia się w sytuacji stresowej – po jednym pudełku/domku dla na królika plus jedno dodatkowe
Jak mogę zaspokoić te potrzeby?
  • zapewnienie odpowiedniej przestrzeni do biegania w domu lub na zewnątrz , w miarę możliwości jak największej, królik powinien mieć do niej dostęp i możliwość zabawy przez co najmniej 4 godziny dziennie
  • jeśli królik jest utrzymywany na zewnątrz musi mieć dostęp do zadaszonego schronienia, które zapewni ochronę nie tylko przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi , ale również drapieżnikami np. : kotem czy psem sąsiada. Jeśli dach nie jest wystarczająco zabezpieczony , należy przez cały czas mieć królika na oku
  • zapewnienie kryjówki- może nią być kartonowe pudełko, drewniany domek, plastikowa rura lub nawet transporter
  • należy upewnić się, że królik ma wystarczająco dużo pokarmu i wody oraz czy nie jest za zimno lub za gorąco
  • jeśli używa się poidła, należy czyścić je regularnie oraz upewnić się , że działa prawidłowo ( może zamarznąć lub zapchać się osadem z wody)
  • należy zapewnić nieograniczony dostęp do siana, które może służyć jako pokarm lub ściółka 
Dlaczego przestrzeń jest taka ważna?
  • Króliki podobnie jak ludzie odnoszą korzyści z regularnych ćwiczeń
  • Ćwiczenia wpływają na zdrowie mięśni i kości, zmniejszają ryzyko otyłości i wspomagają prawidłowe funkcjonowanie przewodu pokarmowego
  • Króliki utrzymywane w małych klatkach mogą cierpieć z powodu bólu stawów skokowych, zapalenia stawów, atonii przewodu pokarmowego, niemożności wyjadania cekotrofów, odparzeń moczem
  • Jeśli królik zazwyczaj chętnie biega i bawi się,a nagle przestaje, koniecznie zwróć się do lekarza weterynarii

Jak zaprzyjaźnić dwa króliki

Przygotowanie.
  • Wprowadzenie nowego królika może być czasochłonne i musi być wykonywane ostrożnie., ponieważ króliki w naturze są bardzo terytorialne i mają ustanowioną określoną hierarchię społeczną.
  • Zarówno nowy jak i obecny królik muszą mieć aktualne szczepienia , zalecany jest również przegląd stanu zdrowia
  • Niektóre króliki „dogadują się” lepiej niż inne. Najlepszym rozwiązaniem jest utrzymywanie sterylizowanej samicy i kastrowanego samca, choć inne układy również mogą się sprawdzić.
Pierwsze kroki.
  • Początkowo powinno się zapewnić królikom jedynie kontakt wzrokowy oraz zapachowy. Można regularnie przenosić posłanie z jednej klatki do drugiej, aby przyzwyczaiły się do obcego zapachu na swoim terytorium.
  • Można również w tym samym czasie karmić króliki ,ponieważ spożywanie pokarmu jest czynnością socjalną, pozwoli to przywyknąć królikom do bycia częścią grupy socjalnej.
  • Jeśli tylko króliki wykażą pozytywne zainteresowanie ( pozbawione agresji interakcje przez kratki klatki lub inną barierę, leżenie obok klatki drugiego królika) można przejść do następnego kroku.
Umieszczenie królików razem.
  • Króliki powinny być zapoznawane na neutralnym terytorium np. w pokoju w którym żaden z królików nie przebywał wcześniej. Odpowiednia może być łazienka lub nowy pokój. Jeśli króliki utrzymywane są na zewnątrz , można zapoznać je w domu lub na zewnątrz , ale również na obszarze do którego żaden z nich nie miał uprzednio dostępu.
  • Można rozsypać jedzenie w różnych miejscach w pomieszczeniu w którym mają się spotkać , co zapobiegnie walkom o wspólną miskę.
  • Spotkanie musi być nadzorowane przez osobę dorosłą, która będzie przygotowana na wypadek konieczności rozdzielenia królików w przypadku walki. Należy zachować ostrożność, ponieważ króliki mogą atakować na oślep i zranić również osobę rozdzielającą je.
  • Pierwsze spotkanie powinno trwać 5-10 minut. Normalną rzeczą jest obwąchiwanie się i przeganianie . 
  • Jeśli doszło do walki należy obejrzeć obydwa króliki pod kątem obecności ran i skaleczeń 
  • Spotkania należy powtarzać codziennie , wydłużając za każdym razem czas ich trwania
  • Jeśli króliki jedzą razem, czyszczą się wzajemnie lub leżą spokojnie obok siebie można przenieść je na pierwotny teren ( czyli tam gdzie mieszkały zanim zostały zapoznane). Jeśli nie wykazują negatywnych zachowań , wówczas można pozwolić im mieszkać razem.
  • Niestety nie zawsze udaje się zaprzyjaźnić króliki. Jeśli nie widać postępów – króliki stale walczą ze sobą, należy zaprzestać dalszym próbom

Jak żywić królika

Dieta królika domowego powinna być możliwie jak najbardziej zbliżona do diety dzikich królików. W Większości powinna się składać z trawy i siana, które powinny być dostępne 24 godziny na dobę, są bowiem niezbędne dla zdrowia zębów i układu pokarmowego. Spożycie trawy i siana ulega obniżeniu, gdy królikowi dostarcza się byt dużo karmy komercyjnej , co może prowadzić do otyłości, chorób zębów, chorób przewodu pokarmowego i zaburzeń behawioralnych. Suplementacja witamin i składników mineralnych nie jest konieczna , jeśli zapewnia się odpowiednią dietę.
  • 1. Dieta oparta na trawie i sianku. Dieta w przynajmniej 80% powinna się składać z siana oraz świeżej zielonej trawy. Sianko powinno być dobrej jakości (np. tymotka), czyste, świeżo pachnące, niespleśniane i niezakurzone. Trawa powinna być zebrana ręcznie lub królik powinien mieć do niej dostęp na zewnątrz. Nie należy wykorzystywać skoszonej trawy, ponieważ pod wypływem ciepła powstającego podczas koszenia , zaczyna ona fermentować , co może doprowadzić do poważnych problemów trawiennych.
  • 2. Nasiona roślin liściastych i warzywa. Powinny być podawane przynajmniej raz dziennie, należą do nich między innymi: mlecze, szczaw, kapusta, rzeżucha, rukola, sałata ( z wyjątkiem sałaty lodowej , która ma małą wartość odżywczą i może powodować biegunki), brokuły, natka marchewki, jarmuż, bazylia, kolendra, pietruszka. Wszystkie warzywa muszą być umyte.
  • 3. Nie więcej niż 25g na kilogram masy ciała karmy komercyjnej. Króliki sterylizowane/kastrowane lub te o obniżonej aktywności ruchowej mogą wymagać nawet mniejszych ilości karmy komercyjnej. Należy podawać dobrej jakości karmę granulowaną lub ekstradowaną. Mieszanki nasion nie są odpowiednie, ponieważ króliki wybierają tylko niektóre składniki przez co dieta nie jest zbilansowana.
Jak ocenić czy u mojego królika nie występują problemy na tle żywieniowym?

Apetyt

Obniżenie apetytu może być spowodowane przez wiele czynników min. Ból, problemy z zębami, strach ( np. obecność drapieżnika). Jeśli królik przestaje jeść, motoryka przewodu pokarmowego obniża się lub może zostać całkowicie zahamowana, co może Stanowic bezpośrednie zagrożenie życia pupila. Kontakt z lekarzem weterynarii jest konieczny w przypadku obniżenia apetytu, w szczególności, gdy królik nie je przez więcej niż 12 godzin

Odchody

Królik powinien wydalać odchody wielkości i kształtu groszku ( w zależności od wielkości królika). Bobki powinny być wydalane przez cały dzień, jakiekolwiek zmiany w ilości, konsystencji lub częstotliwości wydalania bobków, mogą być oznaką choroby. Kontakt z lekarzem weterynarii jest wymagany w sytuacji, gdy królik oddał niewiele bobków lub wcale w ciągu 24 godzin lub gdy są one bardzo małe, suche i twarde lub rzadkie i lepkie.

Króliki wydalają również większe i lepkie odchody tzw. Cekotrofy, które wyjadają najczęściej bezpośrednio z odbytu. Jest to w zupełności normalne i prawidłowe zachowanie. Jeśli królik ma trudności z odwróceniem się ( na skutek otyłości, zesztywnienia lub bólu) może nie wyjadać cekotrofów , co może prowadzic do ich nagromadzenia w okolicy odbytu, infekcji skóry i innych problemów np. muszycy. Powinno się sprawdzać tę okolicę najlepiej codziennie zwłaszcza w miesiącach letnich.

Żywienie królika

Żywienie królika:
  1. Sucha karma w niewielkich ilościach lub wcale ( najlepiej ekstrudowana przykładowo Versele Laga Cuni Complete)
  2. niewielkie ilości owoców i korzeni warzyw (marchew, pietruszka itd.)
  3. liście ziół i warzyw
  4. duże ilości trawy
  5. stały dostęp do siana
  6. gałęzie, gałązki i liście drzew w dużych ilościach
przykładowe warzywa:
brokuły, brukselki, liście kalafiora, seler, cykoria, koperek, por, sałata, sałata rzymska, szpinak, rzeżucha, kapusta ( w niewielkich ilościach)

przykładowe zioła:
bazylia, kolendra, mięta, natka pietruszki, rukola

odpadki z warzyw:
natka z marchewki, liście i gałązki z drzew owocowych !!!, , liście z truskawek, malin, jagód, liście słonecznika, liście z kukurydzy, zielone liście selera, buraka, karczocha itd.

dzikie rośliny:
jeżyny, gwiazdnica, lepczyca, koniczyna, podbiał, żywokost, mniszek, szczaw, starzec zwyczajny, chaber, mlecz polny, wyka, trybula leśna, krwawnik pospolity
  • Prawidłowa dieta powinna być smaczna , bogata w włókno, niskokaloryczna, zbilansowana ( zwłaszcza wapń, fosfor i Vit D)
  • Unikać gotowych mieszanek typu musli - są bogate w węglowodany ubogie w włókno , wapń, Vit D, poza tym króliki jedzą tylko wybrane składniki przez co dieta taka nie jest zbilansowana (zdecydowanie lepsze są karmy w formie ekstrudowanej lub granulki),
  • Ograniczyć owoce ( jabłka, gruszki, banany) oraz warzywa ( marchewki, pasternak, buraki, seler ,brukiew, karczoch) - zawierają włókno drobnocząsteczkowe - przetwarzane do lotnych kwasów tłuszczowych - sprzyjają otyłości
Nie należy podawać ludzkiego jedzenia !

rośliny toksyczne:
Amarantus, lwia paszcza, Kalia, Jaskier, Orlica, Przestęp, Kapusta, ( w dużych ilościach ), Ziarnopłon wiosenny, Gorczyca Polna, Żywokost ( uszakdza wątobę, uważa się,że króliki są na to odporne ), Powój, Dalia, Trędownik, Naparstnica, Ciemiernik, Cykuta, Lulek Czarny, Skrzyp Polny, Irysy, Kapusta Włoska ( w dużych ilościach może powodować anemię), Złotokap, Lilie, Len,Łubin, Trojeść, Tojad, Psiankowate, Oleander, Makowce, Ziemniaki ( mogą być psikane Nitrofenolami, które są toksyczne), Ligustr, Starzec Jakubek, Kurzyślad, Przetacznik, Wilczomlecz, Lnica Pospolita, Pomidory, Powojnik, Nurzaniec, Cis Pospolity.

Partnerzy kliniki: